Samen Slimmer in Kunstfort Vijfhuizen

Op donderdagmiddag 7 mei is het weer tijd voor Samen Slimmer. Het Steunpunt Cultureel Erfgoed Noord-Holland organiseert één keer per jaar dit evenement over cultureel erfgoed in de omgevingswet. Ambtenaren erfgoed, ruimtelijke ordening, vergunningen, stedenbouwkundigen, landschapsarchitecten en planologen komen bij elkaar voor een inspirerend én praktisch programma. De nadruk ligt op de integrale benadering van erfgoed in ruimtelijk beleid.

Hoe kan erfgoed integraal worden meegenomen in beleid, plannen en in het alledaags werk?

De grote maatschappelijke opgaven zoals woningbouw, wateropgave en verduurzaming zijn niet weg te denken uit het debat over de toekomst van de leefomgeving. Tegelijkertijd vinden bewoners de identiteit van hun omgeving belangrijk. Het blijft een uitdagende puzzel om de grote opgaven en cultureel erfgoed met elkaar te verbinden. De vraag die centraal staat tijdens de middag is hoe erfgoed integraal kan worden meegenomen in beleid, plannen en in het alledaagse werk.

Kunstfort Vijfhuizen

Dit jaar zijn we welkom op de bijzondere locatie van Kunstfort Vijfhuizen. Het fort maakt onderdeel uit van de Stelling van Amsterdam, die tussen 1880 en 1914 werd aangelegd om de hoofdstad te beschermen. De gehele verdedigingslinie is door de provincie Noord-Holland en het rijk beschermd en staat sinds 1996 staat op de Unesco Werelderfgoedlijst. Er spelen diverse ontwikkelingen rondom de stelling. Om hierover te adviseren is er een integraal Kwaliteitsteam Hollandse Waterlinies dat ontwikkelingen vanuit verschillende sectoren beoordeelt.

Fort Vijfhuizen ligt vlakbij Schiphol, te midden van het typisch Noord-Hollandse polderlandschap en vlakbij de 20e-eeuwse uitbreidingswijken van Haarlem en Vijhuizen. In 2005 werd Fort Vijfhuizen getransformeerd tot kunstfort. Ernaast werden destijds atelierwoningen voor kunstenaars ontworpen; met gevels van vergrijzend hout die zich voegen naar het beton van het fort. Kortom, een plek waar de historie van landschap en bebouwing, en opgaven complex bij elkaar komen.

Naast een inspirerende key note over de positie van erfgoed te midden van integrale opgaven, is er een aantal concrete werksessies.

Het programma is voor gemeenten één van de kerninstrumenten van de omgevingswet

Tot voor kort waren nog maar weinig gemeenten hiermee bezig, maar er zijn steeds meer gemeenten die nadenken over een programma voor cultureel erfgoed. Er zijn ook veel vragen: waarom is een programma voor cultureel erfgoed handig? En kan je beter een programma voor cultureel erfgoed maken of een integraal programma over omgevingskwaliteit? Waar moet een programma aan voldoen? En heel praktisch: hoe krijg je dit voor elkaar?

Ook is er een werksessie over integraal werken en de rol als erfgoedexpert aan de omgevingstafel. Hoe kan je het belang van erfgoed inbrengen, koppelen aan andere opgaven en het gesprek aangaan met collega’s van andere sectoren?

Om goed voorbereid te zijn op het omgevingsplan, dat vóór 2032 vastgesteld moet zijn, inventariseren veel gemeenten hun erfgoed. Ook willen gemeenten alvast nieuw erfgoed aanwijzen. Maar hoe doe je dat in deze overgangsfase?

Uiteraard komt er ook een rondleiding door het bijzondere Kunstfort Vijfhuizen.

Vanaf 23 maart staat het evenement op onze website en kan je je aanmelden voor een inspirerende lezing, praktische werksessies én om weer bij te praten met jouw collega’s uit Noord-Holland.

(Beeldverantwoording: Kunstfort Vijfhuizen, Gemeente Haarlemmermeer. Fotograaf Gerard Drukker. Beeldbank Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Creative Commons)