Tips & Takeaways Erfgoed op de agenda

Tips & Takeaways  – Erfgoedteam op de agenda

Het eerste Erfgoedteam van 2026 is alweer voorbij. Jeroen Broeders, wethouder gemeente Medemblik, Nanja Rijsse van Lobby Lokaal en Marijke Leek, beleidsmedewerker erfgoed bij de SED-gemeenten namen ons op 12 februari mee in de wereld van (gemeente)politiek, lobby’en en wat dit betekent voor de rol van erfgoedambtenaren.

Aan de hand van de zogenaamde ‘scherfjes van Broeders’ en politieke theorieën legde wethouder Broeders, opgeleid als politicoloog, uit waarom erfgoed altijd politiek is en waarom erfgoed vaak verliest van andere thema’s zoals woningbouw, jeugd en mobiliteit. Hij leerde de deelnemers welke stappen je kan zetten om een politieke speler te worden. Want om erfgoed op de agenda te zetten, moet je als erfgoedambtenaar het politieke spel meespelen. Een aantal tips van Broeders:

• Koppel het erfgoed aan thema’s met een hogere urgentie, zoals woningbouw en duurzaamheid.
• ‘Je dient erfgoed door het er niet over te hebben’. Vermijd het woord ‘erfgoed’, maar probeer het wel overal aan tafel te krijgen.
• Laat het niet van één wethouder afhangen, maar integreer erfgoed in je omgevingsvisie zodat er structureel geld voor komt.
• Maak je erfgoedambities SMART en probeer met ‘one sentence stories’ te werken. Houd je verhaal klein, helder en ritmisch.
• Organiseer tegenkracht, want dat creëert aandacht. Strijd is niet slecht, maar zorgt ervoor dat mensen positie moeten innemen.

Marijke Leek, ervaren erfgoedambtenaar en vanuit de SED-gemeenten in contact met drie verschillende wethouders, vulde zijn verhaal aan vanuit haar ervaring. Voor haar is erfgoed minder politiek, maar gaat het om representatie en het gevoel wat erfgoed losmaakt. Wethouders zijn altijd op zoek naar ‘wat kan ik hiermee?’. Het is daarom belangrijk om als erfgoedambtenaar met een stevig verhaal te komen. Een aantal tips van haar kant, die rond deze verkiezingsperiode zeer relevant zijn:

• Plan binnen de eerste maand van je nieuwe wethouder een kennismakingsgesprek in. Reflecteer op waar het vorige college mee bezig was, wat eraan zit te komen en probeer met concrete instrumenten of diensten te komen, die je als ambtenaar kan leveren.
• Koppel het erfgoed aan andere thema’s, aangezien wethouders vaak meerdere portefeuilles beheren. Probeer zoveel mogelijk aan te haken bij andere (maatschappelijke) vraagstukken. Dit geldt ook voor de financiering.
• ‘Praatje, plaatje, daadje’. Laat veel beeldmateriaal zien. De ervaring leert dat dit vaker tot een vervolgactie leidt.

De tweede helft van de bijeenkomst bestond uit een interactieve presentatie van Nanja Rijsse, workshoptrainer bij Lobby Lokaal. Zij gaf handvatten om als erfgoed-ambtenaar je doelen helder te krijgen, de belangen van alle partijen in kaart te brengen en uiteindelijk een eerste stap hiernaar toe te zetten op het juiste moment.

(Beeldverantwoording: Steunpunt Cultureel Erfgoed Noord-Holland)