Tips & tricks Erfgoedteam 2: Erfgoed & overheid

Afgelopen Erfgoedteam presenteerde Tilly McLeane, projectmedewerker bij het programma Erfgoed & Overheid het programma, de wijzigingen en het aangepaste formulier. Het Erfgoedteam heeft de vragen en antwoorden verzameld, zodat gemeenten met de aanvraag aan de slag kunnen (deadline 1 mei 2026).

Proces nieuwe aanvragen

De deadline voor nieuwe aanvragen is 1 mei.

Stap 1: Verkenningsformulier

• Gemeenten vullen eerst een verkenningsformulier in.
• In deze fase vindt een check plaats door het Programma Erfgoed & Omgeving (E&O).
• Dit is bedoeld om te beoordelen of het initiatief past binnen het programma en om eventuele aandachtspunten vroegtijdig te signaleren.

Stap 2: Aanvraagformulier

• Na de beoordeling van het verkenningsformulier kan de gemeente, op uitnodiging, het volledige aanvraagformulier indienen.
• Deze stap volgt dus alleen wanneer de verkenning positief is beoordeeld.

Nieuw formulier in nazorg

Het nieuwe aanvraagformulier wordt meegestuurd in de nazorgfase, zodat gemeenten het tijdig en volledig ontvangen voor toekomstige aanvragen.

Vraag & Antwoord

Wie zitten er in het programmateam?
Het programmateam bestaat uit:

• Tilly Macleane
  Mail naar: m.macleane@cultureelerfgoed.nl of bel: 06-39227185
• Maarten Groenedijk
• Clementine Vooren

Daarnaast is er nauwe samenwerking met experts van de Rijksdienst Cultureel Erfgoed.

Heb je bij de aanvraag een offerte nodig?

Nee, voor standaardproducten is geen offerte nodig.
In het aanvraagformulier staan vaste opties: korte motivering, vinkje, geen offerte.

Voor maatwerkinitiatieven is wél een begroting nodig.

• Deze mag door de gemeente zelf worden opgesteld.
• Geen eigen uren opnemen.
• Maatwerkinitiatieven worden maximaal voor 50% vergoed.

Hoe werkt het met cofinanciering?

• Voor standaardproducten geldt een vast uit te keren bedrag.
• Voor maatwerkinitiatieven wordt een vergoeding van maximaal 50% verstrekt; het overige deel wordt geacht via cofinanciering ingevuld te worden.

Wat zijn de standaardproducten?

Deze standaardproducten vind je in het formulier. Een greep uit de standaardproducten:

• Archeologische waardenkaart
• Cultuurhistorische waardenkaart
• Actualiseren gemeentelijke monumentenlijst
• Inzet regionale capaciteit (aanvraag voor 4 jaar; budget: €200.000 over de periode, wordt afbouwend ingezet)
• Gebieds- of landschapsbiografie

Mag je meerdere aanvragen doen?
Ja. Op dit moment maximaal twee aanvragen per jaar, om spreiding te waarborgen.

Wat is de afstemming met de kwartiermakers?
Er is sprake van kort, afstemmend contact om:

• Inzicht te krijgen in de behoefte,
• Tips uit te wisselen,
• Te bespreken wat verstandig is en of een initiatief uitvoerbaar lijkt.

Hoe kijken jullie naar de overlap tussen Omgevingsdienst en gemeente?
De Omgevingsdienst kan op sommige plekken een belangrijke rol spelen en kan ook uitvoerende partij zijn. De Omgevingsdienst kan geen aanvrager zijn, de gemeente wel.

Hoe zorg je ervoor dat bedragen niet verdwijnen in de algemene middelen?
Het programmateam adviseert om:

• Tijdig te starten en het toegekende budget te benutten,
• Het bedrag te boeken op het juiste budget,
• Het budget te reserveren en over te hevelen naar een volgend jaar als het nog niet besteed is.

Hoe kun je ervoor zorgen dat de gemeente naast cofinanciering ook uren beschikbaar stelt om een initiatief duurzaam uit te voeren?
Er kan bijvoorbeeld ook een plan van aanpak worden aangevraagd als tussenstap om een initiatief verder uit te werken. Hierin kan uren voor externe inhuur worden meegenomen. Door het vervolgens goed af te stemmen met het Steunpunt ligt er dan een goed uitgedacht plan dat aan de gemeenteraad kan worden voorgelegd.

Is een beleidsnota ook een standaardproduct?
Deze vraag komt steeds vaker binnen. Er wordt overwogen om dit product op te nemen in de lijst van standaardproducten voor volgend jaar. Voor nukan dit als maatwerkinitiatief aanvraagd worden.

Is verantwoording nodig?
Nee. Er geldt geen verantwoordingsplicht.
Het gaat op goed vertrouwen. Een eventueel overschot hoeft niet te worden terugbetaald – besteed het op een zinvolle manier.

Betekent een regionale aanvraag dat dit ten koste gaat van het aantal aanvragen dat je als individuele gemeente mag doen?
Een regionale aanvraag gaat altijd boven een individuele aanvraag. Kortom, je mag maximaal twee individuele aanvragen hebben los van een regionale aanvraag.

Oproep van het programmateam

Men hoort graag de ervaringen van gemeenten tijdens én na afloop van trajecten.
Deel wat je hebt opgehaald, welke lessen zijn geleerd, en wat het initiatief heeft opgeleverd. Neem contact op met je steunpunt als je vragen hebt of even wilt sparren.

(Beeldverantwoording: Inge den Oudsten)