De Steunpunt Kaartviewer bestaat inmiddels circa zeven jaar en bevat een brede verzameling kaarten over archeologie, cultuurlandschap, historische structuren, waterstaatkundige elementen en ander erfgoed in Noord-Holland. We weten dat verschillende erfgoedprofessionals de viewer gebruiken, maar hoe vaak, waarvoor, door wie, en hoe bruikbaar die informatie in de praktijk is; dat is nog niet volledig duidelijk. Precies dát willen we beter in beeld brengen.
Voor erfgoed is de relatie met de omgeving vaak essentieel. Een archeologische vindplaats, een oude dijk of een historisch landschap krijgt pas betekenis als je het in zijn ruimtelijke en historische context ziet. Voor het cultuurlandschap geldt zelfs dat die context het erfgoed is. De kaartviewer helpt daarbij doordat veel gegevens op één plek samengebracht worden. In de afgelopen jaren hebben we een goede basis gelegd voor een integrale viewer. Nu is het zaak om deze informatie verder te organiseren zodat het nog overzichtelijker en logischer wordt, en meer afgestemd op de werkpraktijk van de gebruikers.
Daarom starten we met een onderzoekstraject waarin we kijken hoe de viewer wordt gebruikt, wat gebruikers missen en hoe we de viewer kunnen verbeteren zodat deze in 2026 écht goed aansluit op de vragen uit het veld.
Voor erfgoed is de relatie met de omgeving vaak essentieel.
Waarom dit onderzoek?
De kaartviewer is de afgelopen jaren steeds verder uitgebreid. Nieuwe kaartlagen werden toegevoegd wanneer nieuwe data beschikbaar kwam. Dat heeft geleid tot een rijk aanbod, maar ook tot een viewer die organisch is gegroeid. Dat betekent dat de structuur mogelijk logischer kan en we niet precies weten welke kaarten veel of weinig gebruikt worden.
Daarom willen we drie dingen beter begrijpen:
- Wie gebruikt de kaartviewer eigenlijk?
Gemeenten? Vrijwilligers? Onderzoeksbureaus? Studenten? En hoe vaak? - Waarvoor wordt de viewer gebruikt?
Beleidsvorming, vergunningverlening, onderzoek, educatie of iets anders? - En hoe ervaren gebruikers de viewer?
Vinden ze hem logisch, prettig, ingewikkeld, compleet – of juist niet?
De antwoorden op deze vragen helpen ons om het aanbod beter af te stemmen op de behoefte, én om de viewer in de toekomst gebruiksvriendelijker te maken.
Onderzoekslijn 1: inzicht in het gebruik
De eerste stap is begrijpen hoe de viewer nu wordt ingezet. Dat doen we op drie manieren.
A. Een digitale basisanalyse
Eerst kijken we naar de gegevens achter de viewer. Bijvoorbeeld:
- Hoe vaak de websitepagina wordt bezocht;
- Welke kaartlagen het meest worden geopend;
- Hoe gebruikers door de viewer navigeren;
- Op welke momenten de viewer wordt geraadpleegd;
- Of er veel terugkerende gebruikers zijn.
Deze informatie geeft ons een eerste indruk van het gebruik.
B. Gesprekken met gemeenten
Omdat gemeenten waarschijnlijk tot de meest intensieve gebruikers behoren, gaan we gericht met een aantal erfgoedambtenaren in gesprek. We vragen:
- Waarvoor gebruik je de kaartviewer precies?
- Wat werkt goed?
- Wat werkt minder goed?
- Welke functies of kaartlagen mis je?
Deze gesprekken helpen ons om te begrijpen hoe de viewer in de praktijk wordt ingezet en waar verbeterpunten liggen.
C. Een brede poll in de nieuwsbrief (zie hieronder)
We willen ook andere doelgroepen bereiken: vrijwilligers, adviesbureaus, onderzoekers, studenten en geïnteresseerden. Daarom hebben we in deze nieuwsbrief een korte poll opgenomen. Hiermee hopen we op een laagdrempelige manier in kaart te brengen hoe breed de viewer wordt gebruikt, hoe de gebruiksvriendelijkheid wordt ervaren en wat gebruikers het liefst verbeterd zouden zien.
De resultaten verwerken we tot een voorstel dat we verder uitwerken en vervolgens in 2026 in praktijk brengen.
Onderzoekslijn 2: technische toekomst en alternatieven
Naast het gebruik onderzoeken we ook of de technische basis van de viewer nog aansluit bij onze werkprocessen. Daarom brengen we in kaart wat het huidige systeem kost, zowel in uren als in financiële middelen, én onderzoeken we welke alternatieven mogelijk beter aansluiten bij onze werkprocessen en de gebruikerswensen. Daarbij kijken we onder andere naar ArcGIS, een platform dat door veel gemeenten wordt gebruikt en dat bekendstaat om zijn sterke navigatiestructuren, duidelijke opbouw en goede koppelmogelijkheden. De resultaten verwerken we tot een voorstel dat we verder uitwerken en vervolgens in 2026 in praktijk brengen.
Zo groeit de viewer uit tot een logisch en toegankelijk platform dat prettig werkt voor Noord-Hollandse ambtenaren, erfgoedprofessionals en andere geïnteresseerden.
Vooruitblik
De onderzoeksresultaten gebruiken we om de kaartviewer gericht verder te ontwikkelen. We werken aan een duidelijkere indeling, heldere toelichting bij kaarten en een techniek die sneller en eenvoudiger functioneert. Zo groeit de viewer uit tot een logisch en toegankelijk platform dat prettig werkt voor Noord-Hollandse ambtenaren, erfgoedprofessionals en andere geïnteresseerden.
Poll: Help ons de Steunpunt Kaartviewer verbeteren
(Beeldverantwoording: screenshots van de Steunpunt Kaartviewer)
Deel dit artikel
Categorieën
Tags
Gerelateerde berichten
Handreiking: Cultuurlandschap in gemeentelijk beleid
Categorie: Cultuurlandschap, Publicaties
Cultuurlandschap speelt een belangrijke rol in de kwaliteit en herkenbaarheid van onze leefomgeving. Tegelijkertijd staat het onder druk door verstedelijking, energietransitie, klimaatadaptatie en veranderingen in de landbouw. Voor gemeenten betekent dit dat zij steeds vaker keuzes moeten maken waarin landschap een plek verdient. Deze handreiking ondersteunt gemeenten bij het maken van die keuzes.
Archeologie in het omgevingsplan
Categorie: Archeologie, Omgevingswet
Waar archeologie in het verleden vooral juridisch werd vastgesteld via bestemmingsplannen, vormt het omgevingsplan nu een integraal instrument dat regels over de fysieke leefomgeving bundelt. Voor gemeenten betekent dit enerzijds het consolideren van bestaand beleid, maar anderzijds ook het ontwikkelen van nieuw beleid dat aansluit bij het integrale karakter van de wet. Hoe dat eruitziet en welke aandachtspunten daarbij van belang zijn, kun je lezen in dit artikel.
