Erfgoed met de bus!

Het Steunpunt organiseert op vrijdag 17 april een inspirerende Erfgoed Bustour door Noord-Holland voor raadsleden. Tijdens deze ‘Zuid-editie’ rijden we een route ten zuiden van het Noord-Zeekanaalgebied, langs verschillende initiatieven en voorbeelden die zowel het rijke culturele erfgoed van de provincie laten zien, als de kansen en uitdagingen die daarmee gepaard gaan.

Erfgoed en de gemeenteraadsverkiezingen: waarom nu?

Met de gemeenteraadsverkiezingen net achter de rug bevinden gemeenten zich in een belangrijke en vaak intensieve fase. In de maanden tussen de verkiezingen en de zomer vinden de coalitieonderhandelingen en de formatie plaats, waarin partijen zoeken naar samenwerking en overeenstemming over de ambities voor de komende bestuursperiode. Dat is het moment waarop ook de koers voor erfgoed, ruimtelijke kwaliteit en duurzaamheid kan worden vastgelegd in het coalitieakkoord. Tegelijkertijd worden de portefeuilles verdeeld, waarmee wordt bepaald welke bestuurder erfgoed in zijn of haar pakket krijgt en welke nieuwe accenten er mogelijk worden gelegd. Ook begint de gemeenteraad in deze periode met het opstellen van nieuwe beleidskaders; juist daar wordt de basis gelegd voor het borgen van erfgoed in de besluitvorming van de komende jaren. Daarom is dit hét moment om inspiratie op te doen en te ontdekken hoe erfgoed kan bijdragen aan maatschappelijke opgaven binnen de gemeentes. Dit is een ideaal moment om van en met elkaar te leren en erfgoed stevig mee te nemen in nieuw beleid en besluitvorming.

Thematiek

De Erfgoed Bustour voert raadsleden langs diverse initiatieven en projecten in Noord-Holland om de meerwaarde van erfgoed in de volle breedte te laten zien. Met inspirerende voorbeelden maken we duidelijk wat erfgoed kan zijn en doen — zowel in het fysieke domein, zoals verduurzaming, herbestemming en gebiedsontwikkeling, als in het sociale domein, waar erfgoed bijdraagt aan identiteit, gezondheid, gemeenschapsgevoel en verbinding. Tijdens de bustour zien deelnemers niet alleen het rijke culturele erfgoed van de provincie, maar ook de uitdagingen én kansen die ermee gepaard gaan. Dit biedt een unieke gelegenheid om inzicht te krijgen in hoe we erfgoed kunnen behouden en tegelijkertijd kunnen meenemen in noodzakelijke maatschappelijke en ruimtelijke ontwikkelingen.

Route

We beginnen de dag bij restaurant Kastán in Hoofddorp, een inspirerend voorbeeld van circulair en duurzaam bouwen. Het gebouw bestaat volledig uit hergebruikte materialen — van een oude wagenschuur tot kozijnen uit een ziekenhuis — en won in 2024 de Arie Keppler Prijs in de categorie Baanbrekers. Kastán laat overtuigend zien hoe innovatieve ontwerpkeuzes kunnen bijdragen aan een duurzame leefomgeving.

Daarna bezoeken we Bornholm, een karakteristieke jarenzeventig-bloemkoolwijk en een belangrijk voorbeeld van Post 65 erfgoed. Hier gaan we in op de renovatie- en verduurzamingsopgaven die voor deze wijken spelen, én op de waardevolle lessen die hun opzet biedt voor de huidige woningbouwopgave.

Vervolgens reizen we naar het Kunstfort bij Vijfhuizen, onderdeel van de Stelling van Amsterdam. Het fort functioneert tegenwoordig als plek waar kunstenaars, denkers en ecologen werken aan scenario’s voor vreedzame en duurzame toekomsten. Het illustreert hoe erfgoed niet alleen bewaard kan worden, maar ook kan worden ingezet voor innovatie en maatschappelijke reflectie.

In het duingebied bezoeken we enkele bunkers van de Atlantikwall, jong maar beladen erfgoed in een kwetsbaar landschap. Hier bespreken we vraagstukken overbehoud, inpassing in ruimtelijke ontwikkelingen en het gebruik van nieuwe media om erfgoed tot leven te brengen. Na een wandeling nuttigen we een heerlijke lunch bij Hoeve Duin en Kruidberg.

Tot slot bezoeken we het Slachthuisterrein in Haarlem, waar het historische slachthuiscomplex wordt getransformeerd tot een nieuwe woonwijk. Het samenspel tussen monumentale gebouwen en ruim 160 nieuwe woningen biedt een inspirerend voorbeeld van herbestemming en gebiedsontwikkeling. Aan het einde van de dag keren we terug naar Kastán, nabij station Hoofddorp.

Inschrijven

Benieuwd naar wat we kunnen leren van ons rijke erfgoed en hoe we het goed mee kunnen nemen in beleidsplannen? Schrijf je dan in voor de Erfgoed Bustour.