Kennisbank

Herbestemming is dé manier om erfgoed een nieuwe toekomst te geven. In de praktijk blijkt de laatste stap – van een goed plan naar daadwerkelijke uitvoering – soms stroperig te zijn. Met drie expertsessies wil het Steunpunt gemeenten in Noord-Holland praktisch helpen om vastgelopen herbestemmingscasussen weer vlot te trekken.

Verscholen aan de Ruïnelaan ligt de oude begraafplaats van Bergen. Door ruimtegebrek in en rond de kerk en de groei van het dorp werd deze in 1864 aangelegd op geschonken grond. Tot 1920 was de begraafplaats in gebruik waarna nog enkele bijzettingen plaatsvonden in familiegraven. Sinds 2010 is het een gemeentelijk monument.

De zomerexcursie van het Erfgoedteam zit erop! Op 18 juni vertrokken we naar Hollands Kroon: een dynamische regio, waar veel bij elkaar komt. Denk aan de energieopgave, de huisvesting van arbeidsmigranten en leegloop. Wat betekent dit voor het cultuurlandschap, en hoe wordt omgegaan met de erfgoedwaarden?

In deze zevende editie staat de relatie tussen erfgoed en de grote ruimtelijke opgaven centraal. Denk aan woningbouw, energietransitie en klimaatadaptatie. Hoe blijven we het belang van erfgoed behartigen als er zoveel belangen zijn die aandacht vragen? En welke rol spelen gemeenten en andere overheden daarin? Aan de hand van praktijkvoorbeelden, interviews en reflecties laat ode zien hoe erfgoed kan bijdragen aan een herkenbare en toekomstbestendige leefomgeving. De auteurs en geïnterviewden verkennen hoe erfgoed niet alleen beschermd kan worden, maar ook een actieve rol kan spelen bij de ontwikkeling van steden, dorpen en landschappen.

Je hebt er vast al eens over gehoord: het programma onder de Omgevingswet. Misschien wil je een nieuwe erfgoednota vaststellen, en vraag je je af of dit dan een programma moet worden. Of heeft je collega van ruimtelijke ordening je gevraagd om input voor een gebiedsgericht programma. In dit artikel lees je de belangrijkste zaken die jij als ambtenaar erfgoed moet weten over het programma voor erfgoed onder de Omgevingswet.

Een zonnetje, 25 enthousiaste deelnemers en een bijzondere omgeving bomvol erfgoed – drie ingrediënten voor een zeer geslaagde zomerexcursie van het Erfgoedteam op 11 juni. In dit beeldverslag lees je meer en geniet je mee.

Afgelopen Erfgoedteam presenteerde Tilly McLeane, projectmedewerker bij het programma Erfgoed & Overheid het programma, de wijzigingen en het aangepaste formulier. Het Erfgoedteam heeft de vragen en antwoorden verzameld, zodat gemeenten met de aanvraag aan de slag kunnen (deadline 1 mei 2026).

Op donderdagmiddag 7 mei is het weer tijd voor Samen Slimmer. Het Steunpunt Cultureel Erfgoed Noord-Holland organiseert één keer per jaar dit evenement over cultureel erfgoed in de omgevingswet. Ambtenaren erfgoed, ruimtelijke ordening, vergunningen, stedenbouwkundigen, landschapsarchitecten en planologen komen bij elkaar voor een inspirerend én praktisch programma. De nadruk ligt op de integrale benadering van erfgoed in ruimtelijk beleid.

Een nieuwe provinciale omgevingsvisie, beoordelen van vergunningsaanvragen bij provinciale monumenten en publicaties van archeologisch onderzoek: een aantal erfgoedtaken die de provincie Noord-Holland uitvoert. In dit artikel ontdek je de mensen achter de teams erfgoed en landschap van de provincie.

Het Steunpunt organiseert op vrijdag 17 april een inspirerende Erfgoed Bustour door Noord-Holland voor raadsleden. Tijdens deze ‘Zuid-editie’ rijden we een route ten zuiden van het Noord-Zeekanaalgebied, langs verschillende initiatieven en voorbeelden die zowel het rijke culturele erfgoed van de provincie laten zien, als de kansen en uitdagingen die daarmee gepaard gaan.

Schrijf je nu in voor de nieuwste editie van ode en ontvang ode digitaal en/of in je brievenbus.

Het eerste Erfgoedteam van 2026 is alweer voorbij. Jeroen Broeders, wethouder gemeente Medemblik, Nanja Rijsse van Lobby Lokaal en Marijke Leek, beleidsmedewerker erfgoed bij de SED-gemeenten namen ons mee in de wereld van (gemeente)politiek, lobby’en en wat dit betekent voor de rol van erfgoedambtenaren.