Gebouwd erfgoed

Een zonnetje, 25 enthousiaste deelnemers en een bijzondere omgeving bomvol erfgoed – drie ingrediënten voor een zeer geslaagde zomerexcursie van het Erfgoedteam op 11 juni. In dit beeldverslag lees je meer en geniet je mee.

Het Steunpunt organiseert op vrijdag 17 april een inspirerende Erfgoed Bustour door Noord-Holland voor raadsleden. Tijdens deze ‘Zuid-editie’ rijden we een route ten zuiden van het Noord-Zeekanaalgebied, langs verschillende initiatieven en voorbeelden die zowel het rijke culturele erfgoed van de provincie laten zien, als de kansen en uitdagingen die daarmee gepaard gaan.

Diverse gemeenten werken ermee: een cultuurhistorische waardenkaart. Maar wat is zo’n kaart precies? Welke vormen bestaan er? Wie stelt deze kaarten op en wat vraagt het traject aan tijd en budget? In dit artikel zetten we de belangrijkste informatie overzichtelijk op een rij.

Een gemeentelijke erfgoedregeling is een geschikt middel om de betrokkenheid van een gemeente bij het lokale erfgoed zichtbaar te maken. Waar rijks- en provinciale regelingen vaak breed en algemeen zijn, biedt een eigen regeling juist de mogelijkheid om maatwerk te leveren en specifieke accenten te leggen.

Op donderdag 30 oktober 2025 organiseerde het Steunpunt Cultureel Erfgoed Noord-Holland de Noord-Hollandse Dag van Herbestemming en duurzaamheidin de Oude Keuken in Castricum. De Oude Keuken bevindt zich in het voormalig administratiegebouw van wat vroeger een psychiatrisch ziekenhuis terrein was.

Op 30 oktober organiseren wij de Noord-Hollandse Dag van Herbestemming en Duurzaamheid. Dit jaar trappen we af met een keynote van Ninke Happel (Happel Cornelisse Verhoeven).

Molens maken een belangrijk onderdeel uit van cultureel erfgoed in Noord-Holland en blijven het beste behouden als ze in gebruik zijn. Hierdoor blijft de beleving in stand, geven ze inzicht in de geschiedenis van het landschap en kunnen ze goed ingezet worden voor educatie.

Op vrijdag 12 september 2025 organiseerde het Steunpunt Cultureel Erfgoed Noord-Holland een Erfgoed Bustour voor raadsleden. Tijdens deze dag bezochten zij diverse inspirerende locaties in Noord-Holland waar erfgoed, identiteit en actuele maatschappelijke vraagstukken samenkomen.

Voor veel monumenteneigenaren in Noord-Holland is het onderhoud, restaureren en verduurzamen van hun pand een flinke investering. Gemeentelijke erfgoedambtenaren spelen hierbij een belangrijke rol als eerste aanspreekpunt.

Het kennisdossier Erfgoed & Geld biedt gemeenten praktische informatie over landelijke en provinciale regelingen, met aandacht voor onderhoud, restauratie, herbestemming en verduurzaming.

In het kennisdossier Erfgoed & Geld worden de belangrijkste laag rentedragende leningen en particuliere fondsen toegelicht, waarvan eigenaren aanvullende ondersteuning kunnen krijgen. In dit artikel besteden we aandacht aan subsidies voor onderhoud en restauratie. 

Wat hebben monumenten en ecologie met elkaar te maken? Je leert er alles over in onze nieuwe handreiking over natuurinclusieve monumenten.

Gemeente Haarlem loopt voorop in het behalen van klimaatdoelen: ze zijn voortvarend bezig met het terugbrengen van de CO²-uitstoot en streven ernaar om in 2040 aardgasvrij te zijn. Hoe zorgt de gemeente ervoor dat erfgoed niet achterblijft in het tempo van de energietransitie? 

In onze nieuwe rubriek “Kennismaken met…”  reizen we langs allerlei organisaties in Noord-Holland die ‘iets’ te maken hebben met erfgoed. Onze eerste stop is in Haarlem, bij Judith van Amelsvoort en Sarah Remmerts-de Vries van Oneindig Noord-Holland.

Op 5 november gaf het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap een webinar over aankomende wijzigingen in de Erfgoedwet. Wij stellen vijf vragen aan de beleidsmedewerkers bij OCW en zetten kort de belangrijkste highlights voor jullie op een rijtje.

Wat hebben monumenten en ecologie met elkaar te maken? Je leert er alles over in onze nieuwe handreiking over natuurinclusieve monumenten.

Deze handreiking helpt ambtenaren bij het kiezen van passende beschermingsvormen voor erfgoed in het omgevingsplan. Ontdek praktische tips, regels en nieuwe procedures onder de Omgevingswet. Onmisbaar voor erfgoedbescherming!

Bij infrastructureel erfgoed spelen er vaak vragen over veiligheid, bereikbaarheid en beschikbaarheid: de functie van het erfgoed is van belang, en dat heeft invloed op hoe je omgaat met de erfgoedwaarden van het object. Hoe kun je als erfgoedambtenaar verstandig adviseren over dit type erfgoed, richting een externe opdrachtgever, maar ook naar je eigen collega’s van de afdeling Beheer? Deze en andere vragen kwamen aan bod tijdens dit Erfgoedteam. Hier onder volgt een beknopte weergave van de bijeenkomst.

Hoe bescherm je waardevol erfgoed zoals een stolpenstructuur, een kasseienweg en een karakteristiek bouwwerk in het omgevingsplan? Binnenkort publiceren we een handreiking over erfgoedbescherming in het omgevingsplan. In dit artikel lees je er alvast wat meer over.

Het aantal historische stolpboerderijen in onze provincie is sinds de jaren zestig gehalveerd tot nog maar vijfduizend! Dit heeft veel impact op het karakter van het landelijk gebied. Daarom heeft de provincie richtlijnen opgesteld voor het behoud van onbeschermde historische stolpboerderijen.

Rond de jaarwisseling was er op verschillende plekken in Noord-Holland wateroverlast, waarbij ook het erfgoed werd geraakt. Hoe kunnen gemeenten zich voorbereiden op toenemende weersextremen in de toekomst?

Kijk hier de masterclass van 18 januari 2024 terug. De masterclass gaat over onze nieuwste handreiking Zonnepanelen & Erfgoed.

Sinds de zomer van 2023 is een nieuw college van Gedeputeerde Staten in Noord-Holland aangetreden. Gedeputeerde Jelle Beemsterboer heeft voor de huidige collegeperiode Cultureel Erfgoed in zijn portefeuille. Een gesprek om kennis te maken en vooruit te kijken: wat vindt hij belangrijk als het gaat om erfgoed en welke kansen zijn er voor het erfgoed in relatie tot de actuele ruimtelijke opgaven.

De Hollandsche Molen heeft per 1 augustus 2023 haar adviesfunctie over de planologische bescherming van de molenbiotoop aan gemeenten en initiatiefnemers beëindigd. Hieronder leest u meer over de reden van deze beëindiging.

De lente-excursie op 12 april 2023 van het Erfgoedteam vond plaats in de Bijlmer en had als doel om de deelnemers te inspireren met verschillende voorbeelden van participatieve en grassroots projecten en om vanuit verschillende perspectieven te leren over de ontwikkeling van het jonge erfgoed van de Bijlmer.

Wat is wat in erfgoedland? Een greep uit de vele erfgoedorganisaties.

Extra informatie bij het artikel ‘Onze monitor laat gemeenten zien waar zij staan’ in de vierde ode

Sinds januari 2023 stelt de provincie Noord-Holland de tool “Wegwijzer Ruimtelijke Ontwikkelingen Hollandse Waterlinies Noord-Holland” beschikbaar. De wegwijzer is voor gemeenten die een ruimtelijk initatief moeten toetsen wanneer een ontwikkeling niet past binnen de regels van het bestemmingsplan. Het gaat hierbij om werelderfgoed in het landelijk gebied.

Heb je een goed idee om immaterieel erfgoed door te geven? Voor het zichtbaarder maken, versterken, overdragen, behouden en borgen van Indisch en Moluks immaterieel erfgoed kun je tot en met juni 2024 een subsidie aanvragen.

Wat betekenen hitte, droogte en wateroverlast voor ons cultureel erfgoed? Om antwoord te krijgen op die vragen heeft de provincie onderzoek gedaan naar de klimaatrisico’s voor het erfgoed in Noord-Holland. De resultaten zijn aangegeven op een digitale kaart die de basis is voor verder onderzoek.

Klimaatverandering heeft steeds meer invloed op onze fysieke leefomgeving. Wat betekent dit voor cultureel erfgoed? Kunnen we al onze provinciale monumenten, archeologische vindplaatsen, historische landschappen en immaterieel erfgoed behouden? Deze vragen staan centraal in het nieuwe platform ‘klimaat & erfgoed’, dat gelanceerd werd op het Nationaal Monumentencongres.

Rosan Kocken (GroenLinks) is gedeputeerde van de provincie Noord-Holland voor Cultuur en erfgoed. Rosan gelooft dat de wereld, duurzamer, gezonder en inclusiever kan, ook voor erfgoed ziet zij kansen. Welke dat zijn lees je hier.

Op 16 maart waren de gemeenteraadsverkiezingen. De portefeuilles worden nu verdeeld, waaronder cultureel erfgoed. Niet alle bestuurders hebben evenveel ervaring of affiniteit hiermee. Hoe zorg je er als erfgoedambtenaar voor dat een bestuurder snel vertrouwd raakt en hoe help je de ambities te verwezenlijken?

Renee Stroomer is als erfgoedspecialist werkzaam bij het Steunpunt. Zij was net zoals veel vakgenoten aanwezig bij het Monumentencongres 2021. Renee luisterde naar keynote speaker Eric Luiten die opende met de vraag: "Wie is er vooral geïnteresseerd in de geschiedenis en wie in de toekomst?" Renee geeft ons antwoord!

Voorafgaand aan de werksessies voor het Economisch Herstel en Duurzaamheid Fonds (EHDF) zette het Steunpunt via de Noord-Hollandse gemeenten een enquête uit om een eerste indruk te krijgen van de problematiek en de behoeften. Dit zijn de resultaten.

Kijk hier de masterclass van 26 april 2021 over erfgoed in het omgevingsplan terug. De masterclass werd georganiseerd door Steunpunt Cultureel Erfgoed Noord-Holland.

Het Steunpunt brengt samen met José van Campen (Woord en Plaats), Bas Schout (Schout rv&b) en Joske Poelstra (Rho Adviseurs) een publicatie uit over de kansen van erfgoed in het omgevingsplan. Het is een verkenning van de kansen die het nieuwe omgevingsplan biedt voor behoud, benutting en ontwikkeling van het cultureel erfgoed.

Ook het Steunpunt moest even schakelen om het werk zo goed mogelijk voort te kunnen zetten. In dit artikel vertellen we hoe we dat doen en reiken we verdere informatie aan voor organisaties en particulieren die met erfgoed te maken hebben. Ambtenaren wordt gevraagd te inventariseren wat de gevolgen voor het erfgoed zijn in hun gemeente. Laat het ons weten!

In februari 2019 startte gemeente Hilversum met het project ‘Erfgoedgesprekken met de maatschappelijke wereld’. We vroegen Annette Koenders, senior beleidsadviseur Cultureel Erfgoed en Dierenwelzijn bij gemeente Hilversum, ons hier meer over te vertellen.

Breinbreker: Wanneer verpest de omgeving het aanzicht van een monument?

Martin van Bleek gaf op 8 januari 2019 een presentatie over Erfgoed in de Omgevingswet: de omgeving van het monument.

Impressie van de bijeenkomst Stelling van Amsterdam / Nieuwe Hollandse Waterlinie van vrijdag 15 november. Bekijk de presentaties, lees over de inzichten die de dag opleverde en laat u doorverwijzen naar nuttige tools en websites.

Platform aan de Zaan organiseert op 7 januari 2019 een inspirerende avond over HOUT. Hier kunt u zich aanmelden.

Bent u eigenaar van een asbestdak in Nederland? Dan bent u vanaf 2024 verplicht om het asbest te verwijderen. Het dak asbestvrij maken en vervangen is een flinke investering. Essent kan u misschien helpen.

In de Ministerraad is vandaag de beleidsbrief Erfgoed Telt van minister Van Engelshoven behandeld. In de beleidsbrief gaat het kabinet specifieker in op het erfgoedbeleid en de betekenis van erfgoed voor de samenleving.

Verslag van de A&O dag over Groen erfgoed op 31 oktober 2017.

Erfgoedteam van 25 oktober 2017 over vergunningvrij bouwen.

Verslag van de Netwerkbijeenkomst in Hoorn op 27 maart 2018.

Verslag van de Netwerkbijeenkomst: Metropoolregio Amsterdam op 13 februari 2018.

Verslag van de Netwerkbijeenkomst: Kennemerland op 22 februari 2018.

Bunkerdag - Op zaterdag 9 juni 2018 van 10.00 tot 17.00 uur zijn de bunkers van Zeeland tot de Waddeneilanden voor één dag open!

Lees hier het interview van het Steunpunt met cultuurbeleidsspecialist Cor Wijn.

"Het is vooral zaak duidelijk vast te stellen wát je precies wilt beschermen."

Lees hier het interview van het Steunpunt met gedeputeerde Jack van der Hoek.

Lees hier het verslag van de Expertmeeting bij NERA, Nederhorst den Berg op 16 november 2017.

Het herbestemmingstraject Fort K’ijk is inmiddels een paar jaar geleden afgerond en in het voormalig militaire fort wonen sindsdien autistische jongvolwassenen. Hoog tijd voor een update anno 2022. Het Steunpunt ging in gesprek met Telly Noutsis, directeur van de exploitant de Heeren van Zorg, om te bespreken welke nieuwe inzichten ontstaan zijn naar aanleiding van de exploitatie.